Converging Visions #4David de Jong

Orde en chaos – David de Jong

Ongeveer een jaar geleden hoorde ik dat de stad Lagos in Nigeria een van de snelst groeiende metropolen op aarde is. Omdat ik met mijn werk de wisselwerking tussen architectuur en menselijk gedrag onderzoek, leek Lagos mij een interessante plek om te fotograferen. De snelle veranderingen in de stad en de bijbehorende groeipijn zouden wel eens ideale omstandigheden kunnen zijn om mijn ideeën vanuit een nieuw perspectief te benaderen. Daarom was de uitnodiging om deel te nemen aan Converging Visions een uitgelezen kans om naar Lagos af te reizen.

IMG_3062

© David de Jong

Mijn plan is aanvankelijk om in deze chaotische en snel groeiende metropool te onderzoeken hoe men orde creëert. Daarvoor wil ik fotograferen in ‘gated communities’ van welgestelde Nigerianen. Ik ben benieuwd in hoeverre men daar, temidden van de chaotische stad, in staat is een geordend leven te leiden. Ik vraag me af hoe de grens tussen buiten en binnen, tussen orde en chaos zich manifesteert, en waar die grens zich precies bevindt.

Aangekomen in Lagos blijkt het al moeilijk genoeg om gewoon op straat te fotograferen, laat staan om binnen te komen in een ‘gated community’. Via via kom ik aan wat contacten, en word ik uitgenodigd bij iemand thuis die in het zogenaamde 1004 Estates woont. Oorspronkelijk is dit een huisvestingproject voor overheidspersoneel, nu een plek waar hoger opgeleide Nigerianen met een goede baan wonen.

IMG_3081

© David de Jong

In de taxi onderweg bereid ik me voor foto’s te gaan maken van een chique wooncomplex op een verzorgd terrein dat met een hek afgescheiden is van de omringende chaos. Zodra ik eindelijk langs alle bewakers ben, blijkt de plek eigenlijk helemaal niet zoveel te verschillen van de rest van de stad. Wat ik zie, doet me denken aan de Bijlmer, maar dan in verkruimelde staat. Een ooit zorgvuldig ontworpen plek, waarbij de flats nu met vochtvlekken bedekt zijn, de tennisbaan vol gaten zit en het zwembad ooit betegeld moet zijn geweest.

Inmiddels heb ik van Abraham, een van de Nigeriaanse fotografen, gehoord over Festac Town. Een wijk ontworpen om internationale kunstenaars te huisvesten tijdens een jaarlijks terugkerend festival, dat uiteindelijk één keer in 1977 heeft plaatsgevonden. De flatjes in de – volgens een strak grid georganiseerde – woonwijk worden nu bewoond door ‘gewone mensen’. Abraham is van plan hier te gaan werken aan een serie zelfportretten waarmee hij de huidige politieke en sociale situatie in Nigeria kritisch bevraagt. Ik besluit met hem mee te gaan om te fotograferen hoe op deze zorgvuldig ontworpen plek chaos en orde samenkomen.

IMG_3093

© David de Jong

Al snel blijkt dat onze overeenkomende interesse voor architectuur zeer inspirerend werkt. De plekken die ik fotografeer om de inventiviteit waarmee men problemen oplost te laten zien, zijn voor Abraham ideaal om een zelfportret te maken. Al fotograferend lopen we uren door de wijk en stellen elkaar voortdurend kritische (beeld)vragen. Zelfs als we ’s avonds langs de snelweg pepper soup eten en whisky drinken, gaan onze discussies door. Na drie dagen fotograferen en discussiëren in Festac Town kan ik zeggen dat ik mijn werk vanuit een nieuw perspectief ben gaan zien.

IMG_3096

© David de Jong

Als ik na onze werkperiode in Festac Town voor de tweede keer 1004 Estates bezoek, heb ik inmiddels gehoord dat het niet alleen op de Bijlmer lijkt, maar ook door dezelfde architect ontworpen zou zijn. Daar wil ik ook iets mee doen. Wat precies, dat zal de komende week duidelijk moeten worden. Ik ben benieuwd of het zal lukken om mijn inzichten, opgedaan in Festac Town visueel te linken aan 1004 Estates. Daarnaast kijk ik nu al uit naar de uitwisseling in Nederland. Ik kan niet wachten om met Abraham de Bijlmer in Amsterdam te gaan fotograferen.

INTERNATIONAL