Visuele geletterdheid in voortgezet en basisonderwijs

Sverre (9) en Finn (10) bekijken een foto genomen vanuit een laag standpunt en filosoferen over hoe dit perspectief heet. Sverre: ‘Een benedenfoto!’ Finn: ‘Of een nederfoto, want Nederland betekent laag land en deze foto is ook laag gemaakt’. Zo maken deze kinderen kennis met de effecten van het kikkerperspectief. FOTODOK heeft diverse educatieprogramma’s om kinderen ‘visueel geletterd’ en ‘mediawijs’ te maken. Elsbeth Pijnappels (educatie FOTODOK) vertelt meer over wat er in 2016 op stapel staat.

 

In de educatieprogramma’s van FOTODOK krijgen kinderen en jongeren handreikingen om naar beeld te kijken. Het leren lezen en begrijpen van fotografie is een belangrijk aspect in alle FOTODOK programma’s. Deze visuele geletterdheid of mediawijsheid kunnen jongeren toepassen om de beeldcultuur waarin zij leven beter te interpreteren. Ze groeien op in een wereld vol met (digitale) beelden. Naast hun real-life bestaan hebben veel kinderen en jongeren ook een online identiteit. Ze zitten op Facebook, Instagram, Whatsapp. Voor schoolwerkstukken zoeken ze online actief naar beelden en moeten zij deze leren selecteren en interpreteren. Ook zijn deze kinderen (steeds jonger) zelf producent van beelden, dankzij toegang tot handzame en makkelijk te bedienen camera’s, tablets en smartphones.

 

In 2016 werkt FOTODOK weer samen met diverse educatiepartners om leerlingen ‘visueel geletterd’ en ‘media-eigenwijs’ te maken. Ze zijn actief bezig met beelden zoals op Instagram, en hoe je deze zelf kan beïnvloeden. Bijvoorbeeld in een gesprek over het gebruik van licht in fotografie zegt Fleur (10): “Als je een filter toevoegt aan je Instagram foto heeft dat dan ook met licht te maken?”

 

Samenwerking met diverse scholen
FOTODOK maakt bij de jaarlijkse tentoonstellingen altijd educatieve activiteiten voor kinderen. Daarnaast zijn er enkele langlopende samenwerkingen zoals bijvoorbeeld met Daltonschool Apollo 11 uit de Meern. In 2016 breekt het vierde en laatste jaar van samenwerking aan binnen de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit, gesteund door Fonds voor Cultuurparticipatie. Centraal in de samenwerking met Apollo 11 staat de aandacht voor de leerwensen van de leerling, de wederzijdse uitwisseling van expertise en het ontstaan van kruisbestuivingen tussen het onderwijs en de culturele instelling. Al deze creatieve inspanningen worden verzameld onder de noemer Creatief Vermogen Utrecht.

 

Nieuwsgierig? Op ons speciale educatie-Vimeokanaal kun je een aantal van onze projecten zien! In schooljaar 2014-15 leerden we alle kinderen de stopmotion techniek, het maken van een filmpje bestaande uit vaak honderden foto’s. Of bekijk de Lipdub waarin de hele school in één take zichzelf presenteert en bijbehorende Making Off gefotografeerd en gefilmd door leerlingen.

 

FOTODOK Scholieren Award
2016 begint meteen goed met het uitreiken van dé prijs voor de beste documentaireserie gemaakt door jongeren: de FOTODOK Scholieren Award. Dit is een project plus een wedstrijd voor eerstejaarsstudenten van het Grafisch Lyceum Utrecht en derdeklassers van X11 Media & Vormgeving. Jongeren brengen hun leven in beeld met een fotodocumentaire en een verhaal. De jury bestaat uit professionele fotografen die verbonden zijn aan FOTODOK die gedurende het traject de leerlingen ook begeleiden in hun creatieve proces. Met als hoogtepunt twee exposities: één waar de foto’s van alle deelnemende scholieren op posterformaat in de school worden geëxposeerd. Dit is elk jaar weer indrukwekkend. De tweede expositie bestaat uit werk van de genomineerden en de winnaar van de Award die op een prominente plek in de stad worden gepresenteerd. In 2016 organiseert FOTODOK samen met X11 en het Grafisch Lyceum voor de derde keer de FOTODOK Scholieren Award. Het werk van de genomineerden en de winnaar zal deel uitmaken van de komende tentoonstelling There’s Something About My Family.

 

Me, Myself and the Rest of the World
De komende twee jaar werkt FOTODOK ook samen met het Centraal Museum en X11 Media en Vormgeving aan het project Me, Myself and The Rest of the World voor VMBO leerlingen. Dit project geeft leerlingen strategische en creatieve handreikingen om te leren omgaan met de dagelijkse stroom beelden. Uit het project komen 60 kant en klare lessen voort waarbij koppelingen worden gemaakt tussen zowel beeldende vakken als vormende vakken uit het onderwijs met de collectie van het Centraal Museum en het Archief van FOTODOK. Deze lessen worden gratis beschikbaar gesteld voor het onderwijs in Nederland.

 

Maatwerk
Fotodok staat altijd open voor nieuwe samenwerkingen; klein of groot. Een maatwerktraject rondom een van onze tentoonstellingen speciaal voor jouw klas? Neem contact met ons op. Een langdurige samenwerking binnen een van de langlopende cultuureducatieve subsidietrajecten kan natuurlijk ook. Bekijk tot slot ook ons aanbod van lesmateriaal voor voortgezet onderwijs en basisonderwijs.

 

Blog door Elsbeth Pijnappels, educatie FOTODOK

 

Me, Myself and the rest of the World wordt mogelijk maakt door het Fonds voor Cultuurparticipatie en Prins Bernhard Cultuurfonds. De samenwerking met Apollo 11 wordt mogelijk gemaakt door het Fonds voor Cultuurparticipatie en Gemeente Utrecht. FOTODOK wordt voor haar educatieprogramma genereus ondersteund door Gemeente Utrecht en Mondriaan Fonds. Ook hiervoor veel dank!