Visuele geletterdheid

Dagelijks komen we in aanraking met vele foto’s en beelden. Van je eerste babyfoto’s tot je zelf gemaakte foto’s, in tijdschriften,reclames, op straat, in de krant of  in musea: foto’s zijn overal en vormen een belangrijk deel van ons  dagelijks leven. Foto’s kunnen herinneringen en vragen oproepen, informeren, verhalen vertellen, shockeren en ontroeren. Als we naar foto’s kijken, denken we al snel te weten wat de foto laat zien. Toch is er vaak meer kennis of een nieuwe manier van kijken nodig om een foto echt te kunnen begrijpen. Deze nieuwe manier van kijken kun je leren. De vaardigheid in het kijken en ontleden van foto’s noemen we ‘visuele geletterdheid’

Documentairefotografie leent zich er bij uitstek voor om mensen een spiegel voor te houden, om (achtergrond)verhalen te vertellen, wereldproblemen aan de orde te stellen, spraakmakende onderwerpen onder de aandacht te brengen of om nieuwe inzichten te genereren. Documentairefotografie als specifieke discipline is niet alleen kunstzinnig van aard, maar is bij uitstek ook een medium met een direct maatschappelijke functie door de onderwerpen die het vastlegt. Net als (hedendaagse) kunst is documentairefotografie verbonden met  de maatschappelijke, culturele en politieke context waarin zij tot stand komt. 

De educatieprogramma’s van FOTODOK tonen deze verschillende kanten van documentairefotografie. Door actief naar foto’s te kijken en zelf te fotograferen leren kinderen en jongeren de werking van documentairefotografie begrijpen, te interpreteren en toe te passen in eigen werk. Het ontwikkelen van visuele geletterdheid vormt daarbij telkens het belangrijkste overkoepelende leerdoel: hoe krijgen beelden betekenis? Hoe beïnvloedt die betekenis jezelf, de groep of de maatschappij? Visuele geletterdheid valt onder de grote noemer mediawijsheid. Onder mediawijsheid verstaan we de kennis, vaardigheden en mentaliteit die mensen nodig hebben om bewust, kritisch en actief mee te doen in de wereld van vandaag en morgen, waarin media een bepalende hoofdrol spelen. 

FOTODOK vindt het belangrijk dat jongeren een actieve een kritische houding ontwikkelen binnen de complexe en invloedrijke beeldcultuur van vandaag de dag. Visuele geletterdheid is een vaardigheid waarmee we kritisch en kundig met deze beeldcultuur leren om te gaan. Voor jongeren geldt dat dit kritisch bewustzijn van de beeldcultuur inzicht geeft in de diversiteit, rijkdom en schoonheid die veel media kunnen bieden, naast de gevaren die er soms ook zijn. 

Voor meer informatie over visuele geletterdheid en mediawijsheid:

Mediawijsheid.nl

Stichting Leerplan Ontwikkeling (SLO)

Advies Mediawijsheid Raad voor Cultuur