CONCEPT EN VISIE
De missie van FOTODOK is het tonen van documentaire- fotografie van lokale tot internationale gerenommeerde fotografen voor een breed publiek. FOTODOK wil de zichtbaarheid van documentairefotografie en de interactie tussen fotografen vergroten. Zij wil bijdragen aan verdere professionalisering van de sector. Daarnaast wil FOTODOK een belangrijke rol spelen op het gebied van de ontwikkeling van visuele geletterdheid door middel van het ontwikkelen van een interessant tentoonstellings- en educatieprogramma en door het organiseren van kritische lezingen en debatten.
Wat is documentaire fotografie?
Documentaire fotografie is het vertellen van een op feiten berustend verhaal aan de hand van foto’s, waarbij de maker zijn eigen stempel drukt op dit verhaal. Documentaire fotografie bestrijkt het gebied tussen journalistieke fotografie en autonome (kunst)fotografie. Er ontstaan regelmatig discussies tussen journalisten, kunstenaars en fotografen die vinden dat bepaald werk wél, of juist niet documentair is. Voor FOTODOK onderstrepen deze controverses dat verdieping in de presentatie van documentaire fotografie belangrijk is. Er is een gebrek aan kennis over wat documentaire fotografie kan zijn. De rel rond de genomineerde defensie-fotograaf bij de uitreiking van de Zilveren Camera (januari 2008) bevestigt deze stelling.
Documentaire fotografie leent zich bij uitstek om mensen een spiegel voor te houden, om (achtergrond)verhalen te vertellen, wereldproblemen aan de orde te stellen en controversiële onderwerpen onder de aandacht te brengen. Documentaire fotografie raakt mensen en leent zich daarmee goed als stof voor discussies en voor de ontwikkeling van visuele geletterdheid.
Ontwikkeling visuele geletterdheid
Op school leren we hoe we een gedicht moeten lezen of een literaire tekst kunnen interpreteren. Informatie over tijd, achtergrond van de schrijver en symbolische betekenis van woorden maakt dat we tekst kunnen begrijpen en onderscheid kunnen maken in het aanbod. Op het gebied van fotografie gebeurt dit nauwelijks. Een groot deel van de mensen denkt nog altijd dat een mooie foto ook een goeie foto is. Visuele geletterdheid is een cruciale voorwaarde om documentaire series te kunnen lezen, maar ook om de fotografie op internet of in reclames op waarde te kunnen schatten.
FOTODOK wil in de ontwikkeling hiervan een actieve rol spelen door middel van beeld, lezingen, debat en een educatief programma. Het genieten van een mooie of intrigerende serie blijft daarin natuurlijk belangrijk, juist omdat wij zulke series als aanleiding willen gebruiken om het publiek ‘meer’ te laten ontdekken. FOTODOK wil haar publiek actief laten participeren.
Diepgang in documentaire fotografie
De bestaande instellingen in andere steden zoals FOAM en Huis Marseille in Amsterdam, het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam en het Fotomuseum in Den Haag richten zich op fotografie in haar volle breedte. Het aanbod varieert van autonome kunst- tot modefotografie en van reclame- tot journalistieke fotografie. Zij hebben grote waarde voor het ontwikkelen van het algemene fotografieklimaat in Nederland - en natuurlijk wil FOTODOK daar door het programmeren van voor het publiek aantrekkelijke tentoonstellingen verder aan bijdragen - maar door hun gebrek aan focus spelen zij slechts een beperkte rol in de ontwikkeling van het vak. In discussies, jury’s en presentaties van deze instituten duiken steeds weer dezelfde sprekers en thema’s op. FOTODOK wil, juist door te focussen op de documentaire fotografie, meer diepgang brengen in het debat en op dit gebied toonaangevend worden in Nederland.